Cranendonck gaat voor een begroting die tering naar nering zet

Zoals de gemeente zelf ook aangeeft werd daarbij ook geld uit de algemene reserve; de spaarpot, ingezet om kosten van de exploitatie te dekken. Vooral explosief stijgende bijdragen aan partners zoals de Veiligheidsregio zijn hiermee opgevangen.

 Aan die werkwijze komt nu definitief een einde. Met de nieuwe Kaderbrief 2027, de financiële leidraad voor de komende jaren, slaat de gemeente een strenger pad in.

De gemeente stelt vanaf nu een keiharde grens: de algemene reserve mag niet langer worden ingezet om gaten in de lopende begroting te dichten. Dit is een bewuste keuze voor financiële gezondheid. U kunt het vergelijken met een huishouden: een reserve (spaargeld) is bedoeld voor incidentele noodsituaties, zoals het direct vervangen van een kapotte mobiele telefoon. Je gebruikt dat spaargeld echter niet om maandelijks de telefoonrekening te betalen; doe je dat wel, dan houd je uiteindelijk geen geld meer over voor onvoorziene klappen.

Door deze nieuwe koers wordt de reserve weer waar hij voor bedoeld is: een buffer om incidentele tegenvallers op te vangen of de kosten van investeringen te kunnen dekken.

Ondanks de krappe kas geeft de Kaderbrief ook een belangrijke belofte af aan de burger: tekorten mogen niet afgewenteld worden op de inwoner. Er is besloten dat de onroerendezaakbelasting (OZB) niet wordt ingezet als instrument (sluitpost) om de begroting sluitend te krijgen. De OZB stijgt in principe alleen met een jaarlijkse opbrengstenstijging van 2% voor indexering, zodat de woonlasten voor de inwoners van Cranendonck beheersbaar blijven.

De uitdaging is groot. Omdat de gemeente minder geld van het Rijk verwacht en de kosten stijgen, begint de begroting voor 2027 met een achterstand: het college stelt letterlijk dat "bij de start van het begrotingsproces voor 2027 het structurele begrotingssaldo negatief is". Met waarschijnlijk enkele miljoenen per jaar in de komende jaren. Om dit gat te dichten en weer op nul uit te komen, wil de gemeente een strikt stappenplan hanteren

1. Onderzoeken van onderuitputting: Er wordt kritisch gekeken naar geld dat jaarlijks op de begroting blijft liggen zonder dat het wordt uitgegeven.
2. Zero Based Budgeting (ZBB): Voor de nieuwe begroting moet voor elke euro opnieuw worden bewezen dat deze echt noodzakelijk is.
3. Bezuinigingsplan: Er worden scenario's uitgewerkt voor besparingen, waarbij waar mogelijk ook inwoners worden betrokken.
4. Investeringen schrappen: Als laatste redmiddel onderzoekt de gemeente welke projecten uit het investeringsprogramma van ruim € 22,1 miljoen volledig kunnen worden geschrapt. Alleen door echt te schrappen, en niet uit te stellen, ontstaat er structurele ruimte in de boeken.

:

Betekent dit dat de plannen uit de nieuwe Raadsagenda 2026-2030 in de prullenbak kunnen? Zeker niet. Er is nog steeds ruimte voor nieuwe ambities, mits de tekorten eerst gedekt zijn en er elders geld wordt gevonden.

Er geldt echter wel een belangrijke nieuwe spelregel: voor elke nieuwe investering waarvoor geld geleend moet worden, moeten de rentekosten direct gefinancierd kunnen worden tegen een tarief van 4%. Dit maakt nieuwe dromen een stuk duurder dan in de tijd van de historisch lage rente.

De harde keuzes van nu zijn de prijs voor een stabiele toekomst. In haar kaderbrief kiest Cranendonck bewust een financieel gezonde gemeente te willen zijn die haar wettelijke taken, zoals zorg en onderwijs, goed kan blijven uitvoeren. Met een reserve voor onverwachte klappen en een begroting waarbij de uitgaven gedekt zijn door de inkomsten. Zo bouwt de gemeente aan een solide toekomst zonder de rekening door te schuiven naar de volgende generatie of de huidige inwoner.

In november als de definitieve begroting er ligt. weten we welke kant het op gaat.