Gaat dit het scenario worden? Zo wil college Valkenswaard 2027 financieel rondkrijgen
VALKENSWAARD - Er ligt een plan om de begroting van Valkenswaard voor 2027 sluitend te krijgen. Het college stelt de raad voor om ruim 2,5 miljoen euro te bezuinigen, maar legt daar bewust een reeks alternatieven naast, zodat de raad zelf kan bijsturen. De vraag die eronder ligt: is de gemeente daarmee uit de brand? Voor 2027 mogelijk wel. Voor de jaren daarna nog niet.
Valkenswaard kampt met een structureel tekort dat de komende jaren oploopt. Zonder ingrijpen zou 2027 sluiten met een min van ruim twee miljoen euro, en de jaren erna met bedragen tot bijna vijf miljoen. De grootste boosdoener is het sociaal domein: de stijgende kosten in de jeugdzorg en de Wmo zijn de motor achter de tekorten. Daarbovenop drukken de plannen uit het nieuwe raadsprogramma. Zeven daarvan kosten extra geld, samen 762.000 euro, en dat bedrag is al in de begroting meegerekend.
De provincie Noord-Brabant laat weinig ruimte: 2027 moet structureel in evenwicht zijn. Anders dreigt strenger toezicht.
Wat het voorstel inhoudt
Om dat te halen heeft het college een voorkeursscenario uitgewerkt. Dat is een mix van minder uitgeven (ruim twee miljoen), meer binnenhalen (767.000 euro) en de kosten van het nieuwe uitvoeringsprogramma. Onder de streep houdt de gemeente in 2027 een bescheiden plus over van 475.000 euro. Genoeg voor de provincie.
De grootste besparing zoekt het college in de eigen organisatie. Door 8,5 vacatures te schrappen die toch al langer openstonden, bespaart de gemeente structureel 743.000 euro, naar eigen zeggen zonder dat inwoners er iets van merken. Het uitgangspunt was om onomkeerbare besluiten die het voorzieningenniveau raken te voorkomen.
Toch merken inwoners de plannen op een paar plekken. De fashioncheques voor mensen met een laag inkomen verdwijnen in het voorstel, een ton per jaar. Zwemmen in De Wedert zou dertig procent duurder worden. En de ozb gaat niet met de gebruikelijke 1,5 procent omhoog, maar met 3,68 procent. Voor huiseigenaren is dat de zwaarste lastenpost, en het levert de gemeente 337.000 euro op.
Eén post springt eruit. Het college wil ook 20.000 euro schrappen op participatie, terwijl ‘inwoners beter betrekken’ juist een van de eigen speerpunten is. Het nieuwe raadsprogramma zet er zwaar op in: participatie aan de voorkant bij bouwplannen, een omgevingsdialoog bij nieuwbouw, en de zoektocht naar nieuwe democratische vormen. Het gaat om een klein bedrag op een veel groter participatiebudget, en het platform Ons Valkenswaard en de kinderparticipatie blijven bestaan. Dat de gemeente juist híer de rem zet, valt op.
De raad aan zet
Omdat het nadrukkelijk een voorstel is van het college, houdt de raad ruimte om te schuiven. Wie het scenario wil aanpassen, kan grijpen naar andere knoppen: de algemene reserve aanspreken, tot 1,4 miljoen euro, de parkeer- of sporttarieven verhogen, of alsnog toeristenbelasting invoeren. Dat laatste doet Valkenswaard nu als een van de weinige gemeenten niet. Aan één voorwaarde valt niet te tornen: wat de raad ook kiest, 2027 moet sluitend blijven.
Die alternatieven zijn geen luxe. Ze zijn hard nodig om de tekorten ná 2027 te helpen dichten.
En daarna?
Voor 2027 lukt het net. Maar met dat ene jaar is de kous niet af. Ook ná de bezuinigingen blijven de jaren 2028 tot en met 2030 diep in de min staan, tot ruim drie miljoen euro per jaar. Het college rekent erop dat er nog geld bijkomt van het Rijk, maar zeker is dat niet.
En er komen nog claims aan. In het buitengebied, waar na de vernietiging van het bestemmingsplan door de Raad van State een achterstand van zo’n dertien jaar is ontstaan, is tot 2031 naar schatting twee miljoen euro nodig om initiatieven weer vlot te trekken. Dat geld zit nog niet in de meerjarencijfers; daarvoor komt later een apart voorstel.
Nieuwe bezuinigingen zijn dan ook waarschijnlijk. Die worden uitgewerkt in de Nota Kaders voor 2028. Voor nu is het woord aan de raad, die zich op 10 september over het voorstel buigt.
