Gemeente Heeze-Leende investeerde jaren te weinig in wegen

De gemeente vertaalt de staat van de wegen bij elke inspectie naar een rapportcijfer, gebaseerd op de hoeveelheid en de ernst van de schade. Dat cijfer leest als een schoolrapport: boven de 5,5 is het voldoende, daaronder niet.

Het gemiddelde zakte van een 6,1 in 2021 naar een 4,8 in 2025. Dat is onder het niveau dat de gemeente nastreeft (van zes tot zeven). Het plan plaatst daar zelf wel een kanttekening bij. Hierin omschrijft de gemeente dat de wegen bij de inspectie van 2021 een te hoog cijfer kregen.

Daardoor lijkt de daling naar 2025 groter dan ze in werkelijkheid is. Maar ook dan blijft het een onvoldoende. Dat inwoners het merken, blijkt uit het aantal meldingen over de wegen: dat liep op van 286 in 2021 naar 888 in 2025.

Het niveau dat de gemeente nastreeft, ook wel niveau B of basis genoemd, staat al sinds het wegenplan van 2017 als doel, werd in 2022 overgenomen en nu voor de derde keer. Bij de laatste metingen wordt het niet gehaald, en de gemeente noemt dat doel in het plan "vooralsnog buiten bereik". Ook in de raad werd dat vastgesteld. "We halen op dit moment nog niet eens het kwaliteitsniveau dat we met elkaar hebben afgesproken", zei de VVD-fractie.

Voor het groot onderhoud van de wegen zet de gemeente elk jaar een bedrag opzij in een onderhoudsvoorziening. Dat bedrag ligt sinds 2021 vast op 762.000 euro en werd daarna niet aangepast, terwijl de bouwkosten tussen 2021 en 2026 met ruim 33 procent stegen.

Daarnaast werd een deel van het geld dat er wél was, niet uitgegeven. Dat kwam in het wegendebat ter sprake. "Het ging niet alleen om de achterstand van de wegen, maar ook om de achterstand van het besteden van het geld dat wij budgettair beschikbaar hebben gesteld", aldus Algemeen belang Heeze-Leende (AbHL). De wethouder bevestigde dat eerder vrijgemaakt geld "niet helemaal is opgemaakt" en nu beschikbaar blijft om de achterstand in te halen.

Nieuw is het probleem niet. In het plan van 2022 ging het al over het "wegwerken van achterstanden", en in 2025 nam de raad een motie van AbHL aan om meer geld vrij te maken voor het vervangen van versleten wegen, een apart budget naast de jaarlijkse onderhoudsbijdrage. Tot uitvoering kwam het toen nog niet: eerst wilde de gemeente onderzoeken welke wegen voorrang krijgen.

De gemeente Heeze-Leende verhoogt de jaarlijkse bijdrage nu naar gemiddeld ruim een miljoen euro, bijna 40 procent meer. Dat bedrag is berekend voor de planperiode tot en met 2031 en dekt vooral de korte termijn. Op de langere termijn is gemiddeld zo'n 1,4 miljoen euro per jaar nodig. Daarnaast moeten versleten wegen mettertijd helemaal worden vervangen. Wat dat kost is op papier geraamd op ongeveer 21,8 miljoen euro, al wordt die rekening over veel jaren uitgesmeerd. Het CDA wees in de raad op die lange termijn en vroeg zich af of de investeringen daarna nog betaalbaar zijn.

De raad stemde breed in met het plan, maar vroeg om scherpere controle. De wethouder gaat de raad voortaan geregeld laten zien hoe de wegen ervoor staan en of de achterstand echt wordt ingelopen.

Bronnen: de beleids- en beheerplannen wegen 2017-2021, 2022-2026 en 2027-2031; de Kadernota 2026-2029 (Rv 25.37); de motie over rehabilitatie wegen van de fractie AbHL van juni 2025; de Slotwijziging 2025 (11 november 2025); de officiële bekendmaking in het Gemeenteblad (gmb-2026-492936, 22 oktober 2026); en de raadsvergadering van 12 oktober 2026 (raadsvoorstel 26.48).