Omdenken in Valkenswaard: veiligheid 'meten' door de ogen van een vrouw
VALKENSWAARD - Wat als je veiligheid niet meet in aantallen misdrijven, maar in de keuzes die mensen dagelijks maken?
Het is donker op de parkeerplaats. Weinig licht, weinig mensen, veel donkere hoeken. Voor de meeste mannen geen bijzonderheid. Voor een vrouw die alleen naar haar auto loopt, is het een plek waar je liever niet te lang staat.
Dit soort alledaagse afwegingen zijn precies waar de gemeente Valkenswaard nu beleid op maakt. Het college van B&W heeft een plan vastgesteld dat de veiligheidsbeleving van vrouwen gebruikt als graadmeter voor de kwaliteit van de hele openbare ruimte. De gedachte is even eenvoudig als doeltreffend: als een plek veilig genoeg is voor de meest kritische gebruiker, is zij veilig voor iedereen.
Gevoel boven cijfers
De kern van het beleid is opvallend: het gaat niet alleen om misdaadcijfers. Het college erkent dat veiligheid een "zeer subjectief thema" is. Twee mensen lopen dezelfde steeg in en houden een compleet ander gevoel over. Beleid dat alleen op objectieve statistieken leunt, mist daarom de helft van de werkelijkheid.
In plaats daarvan wil de gemeente precies in kaart brengen waar inwoners zich onveilig vóélen. Via de vernieuwde BuitenBeter-app kunnen bewoners locaties direct markeren als onveilig. En de gemeente gaat ook letterlijk de wijk in: in Hoge Akkers en Dommelen staan wijkschouwen gepland, waarbij ambtenaren en bewoners samen door de straten lopen en ter plekke aanwijzen waar het knelt.
Van sportpark tot bushalte
De aanpak is breed. Op Sportpark Den Dries komt onderzoek naar intimidatie rondom de velden. Bij de renovatie van bushaltes wordt sociale veiligheid voortaan een vast onderdeel van het ontwerp. En op scholengemeenschap SG Were Di wordt voorlichting over dit thema onderzocht, gepland voor het tweede kwartaal van 2026.
Er is geen groot budget aan het plan verbonden. Het college kiest er bewust voor veiligheid te verweven in het werk dat toch al gedaan wordt en wil dat het thema bij elke ambtenaar, van verkeerskundige tot groenbeheerder, constant 'on top of mind' is. Communicatie is daarbij uitdrukkelijk geen doel op zich: "Het gaat om concreet doen."
