Raad Valkenswaard schuift financiële kaders door, terwijl miljoenentekort oploopt
VALKENSWAARD – De gemeenteraad van Valkenswaard heeft donderdagavond de Nota Kaders 2027-2030 bewust niet vastgesteld. Via een amendement besloot een raadsmeerderheid het document slechts 'ter kennisgeving aan te nemen'. Daarmee ligt er deze zomer geen formeel raadskader voor het dichten van een structureel tekort dat oploopt tot 6,3 miljoen euro in 2030. Die opdracht ligt nu volledig bij het college.
Gat van miljoenen, vooral door jeugdzorg
Het financiële beeld in de nota liegt er niet om. Na verwerking van alle bekende ontwikkelingen resteert een structureel tekort oplopend tot 6,3 miljoen in 2030. Veruit de grootste kostenpost is het sociaal domein: alleen al de specialistische jeugdhulp vraagt 2,4 miljoen euro extra per jaar. Meer indicaties, zwaardere problematiek en een overbelaste zorgketen drijven de kosten op, terwijl de gemeente als uitvoerder van deze wettelijke taak weinig knoppen heeft om aan te draaien. Daarbovenop komen oplopende indexeringen van Wmo- en jeugdvoorzieningen en stijgende bijdragen aan gemeenschappelijke regelingen zoals de veiligheidsregio.
Het college constateert in de nota wat veel gemeenten ervaren: de kosten van wettelijke taken stijgen sneller dan de rijksmiddelen. Om het gat te dichten schetste het college meerdere sporen. Denk aan: uitgaven verlagen, inkomsten verhogen en financieel-technische maatregelen zoals de inzet van de algemene reserve. Concrete keuzes bevatte de nota nog niet.
'Niet zinvol om vast te stellen'
Dat laatste raakt precies aan het argument van de raad om de nota niet vast te stellen. Het document is opgesteld vóórdat het nieuwe raadsprogramma bekend was. Het college erkent dat zelf ook. Inmiddels heeft de raad dat programma vastgesteld en volgens de raadsmeerderheid biedt het voldoende aanknopingspunten voor de prioritering van de komende jaren. Het college moet het uitwerken in een uitvoeringsprogramma. Nog eens aparte kaders vaststellen op basis van een verouderde uitgangssituatie is dan 'niet zinvol', zo leest het amendement. Het raadsprogramma ís in deze redenering het kader.
Die redenering is te volgen, maar heeft een prijs. Een raadsakkoord geeft politieke prioriteiten, maar geen financiële kaders: het zegt niets over indexatiepercentages, ramingsmethodiek of de manier waarop een gat van ruim 6 miljoen euro gedicht moet worden. Juist voor die technische en financiële keuzes is de kadernota normaal gesproken hét sturingsmoment. Door die stap over te slaan, verschuift de sturing naar het najaar, naar het moment waarop de begroting al is uitgewerkt en de speelruimte kleiner is. Alle voorbereidende keuzes over bezuinigingen, lastenverhogingen en de inzet van reserves maakt het college de komende maanden op basis van het raadsakkoord, maar zonder vastgesteld financieel kader.
Alles komt samen in november
De deadline verschuift intussen niet: de begroting 2027-2030 moet medio november bij de provincie Noord-Brabant liggen, die toetst of ten minste de jaarschijf 2027 structureel in evenwicht is. Het budgetrecht van de raad blijft onverkort van kracht; zonder raadsbesluit komt er geen begroting. Maar de begrotingsbehandeling wordt daarmee wel het moment waarop alles samenkomt: de vertaling van het raadsprogramma, de dekking van het miljoenentekort én de kaderdiscussie die nu is doorgeschoven.
Hoe het college dat gat wil dichten, en of de raad de gemaakte keuzes dan alsnog omarmt of corrigeert, wordt pas dit najaar duidelijk.
