Sluitende begroting voor Cranendonck in 2027, maar de echte pijn komt mogelijk vanaf 2028

De bijdrage die de gemeente van het Rijk krijgt, pakt vanaf 2028 fors negatiever uit. Toch stelt het college voor 2027 bewust geen bezuinigingen voor. Eerst wil het de keuzes afwachten rond de zogenoemde schaalsprong: de vraag hoeveel Cranendonck wil meegroeien met de Brainportregio. Over die ambitie beslist de raad naar verwachting in december dit jaar.

Dat de begroting voor 2027 sluit, komt niet door besparingen. Het college benadrukt dat het project "Grip op de Begroting", goed voor ongeveer 500.000 euro, bestaat uit "financieel technische aanpassingen" en niet uit inhoudelijke ombuigingen. Het gaat onder meer om hogere leges en kleinere posten als gladheidsbestrijding en openbare verlichting.

Daarnaast haalt de gemeente 400.000 euro structureel uit het surplus van de algemene reserve, een mogelijkheid die gemeenten sinds 2025 hebben. Die reserve daalt wel: van 17,4 miljoen euro in 2027 naar 15,5 miljoen. De solvabiliteit, een maat voor de financiële buffer, zakt daardoor van bijna 35 procent nu naar 22,9 procent in 2030. Dat nadert de ondergrens van 20 procent die nodig is om de reserve op deze manier te mogen blijven inzetten.

De grootste kostenposten blijven de bijdragen aan gemeenschappelijke regelingen, samen ruim 14,4 miljoen euro oftewel 18 procent van de hele begroting, en de jeugdzorg en Wmo, die oplopen richting een miljoen euro extra per jaar.

In de meerjarenraming staan bovendien forse stelposten: bedragen die zijn ingeboekt, maar nog moeten worden waargemaakt. Zo loopt de stelpost voor loon- en prijsstijgingen op van 282.000 euro in 2027 naar 4,4 miljoen in 2030, omdat het Rijk die stijgingen niet volledig vergoedt; in de septembercirculaire is de verwachte inflatie bovendien bijgesteld naar 3,1 procent. En vanaf 2029 rekent de gemeente op een besparing van ruim 1,2 miljoen euro door het afschaffen van de hulp bij het huishouden binnen de Wmo. Dat is nog geen besluit, maar wel alvast in de boeken opgenomen.

De grootste kostenposten blijven de bijdragen aan gemeenschappelijke regelingen, samen ruim 14,4 miljoen euro oftewel 18 procent van de hele begroting, en de jeugdzorg en Wmo, die oplopen richting een miljoen euro extra per jaar.

Voor 2027 blijven de voorzieningen op peil en stijgen de woonlasten maar licht. De gemeente verhoogt de OZB en de afvalstoffenheffing met de inflatie van 2,5 procent en de rioolheffing met 12 euro. Een meerpersoonshuishouden betaalt daardoor ongeveer 1.091 euro aan woonlasten, tegen 1.036 euro nu; een eenpersoonshuishouden komt op zo'n 993 euro. Daarmee blijft Cranendonck de goedkoopste van de drie A2-gemeenten en zit het ruim onder het landelijk gemiddelde. Op de OZB geldt geen kwijtschelding.

De rust is dus vooral een rust voor één jaar. Vanaf 2028 komen de keuzes die het college nu uitstelt alsnog op tafel, en daarbij staat ook een gevoelige maatregel als het afschaffen van de hulp bij het huishouden al voorzichtig ingeboekt.

De adviescommissie buigt zich op dinsdag 27 oktober over de begroting; de gemeenteraad besluit op dinsdag 10 november. Vooraf hebben de fracties al flink wat kritische vragen gesteld. Cranendoncks Belang '24 wil onder meer weten hoe de taakstellingen concreet worden ingevuld, waarom de zogenoemde PM-posten niet van een bedrag zijn voorzien terwijl de raad daar eerder unaniem om vroeg, en waarom de "forse bespaaropgaven" naar besloten werksessies worden geschoven in plaats van in het openbare debat te komen. Pro6 stelde vragen over de steeds verder oplopende stelpost voor loon- en prijsstijgingen. Het politieke debat over de begroting staat dus voor de deur.